سامانه جامع حمل و نقل بار درون شهری

کاربری فناوری اطلاعات و ارتباطات در عرصه حمل و نقل و در نهایت تحقق سامانه های هوشمند حمل و نقل، دگرگونی شگرف عصر کنونی است.

حمل و نقل هوشمند به عنوان راهکاری بسیار کارآمد برای بهبود کارایی سامانه های حمل ونقل زمینی به شمار می رود. همچنین بهبود وضعیت حرکت یا کاهش تراکم ترافیک، افزایش سرعت عملکردی شبکه ترافیک، افزایش ایمنی، کاهش اثرات زیانبار زیست محیطی در مصرف انرژی، ارتقا سطح رضایت همگانی کاربران و مطلوبیت حمل و نقل همگانی و نیز افزایش کارایی زیرساختهای موجوداز جمله دیگر مزایای بکارگیری سامانه های هوشمند حمل و نقل است.

كليات اهداف طرح

يكپارچگي و نظارت در حوزه حمل و نقل بار درون شهري بر مبناي فناوري اطلاعات و ارتباطات جزو الزامات شهرداري الكترونيكي و شهروند الكترونيكي است. كنترل ورود به محدوده طرح ترافيك، عوارض خودرو و بهینه سازی مصرف سوخت و  …گام بسيار موثري در افزايش شاخص‌هاي كاربري فناوري اطلاعات در شهر مشهد مي‌باشد.

اين طرح به عنوان يكي از بخش‌هاي اصلي مديريت سيستم‌هاي حمل و نقل درون شهري و در يك نگرش كلي‌تر به عنوان يكي از اجزاء ساختار يكپارچه مديريت واحد شهري به شمار مي‌آيد.

نتايج اجراي طرح حاضر علاوه بر اثربخشي در حوزه مديريت و نظارت بر عملكرد بار درون شهری، ساير ابعاد ساختار مديريت شهري را نيز تحت پوشش قرار خواهد داد و زمينه را براي تصميم‌گيري مديران ذيربط با تكيه بر اطلاعات دقيق و موثق براي رفع مشكلات فراهم خواهد کرد.

نيازها و انتظارات سازمان در حوزه طرح

  • مکانیزه کردن کلیه عملیات و فرایندهای اجرائی
  • تسهیل و تسریع در انجام امور و مأموریت های سازمان
  • افزایش بهره وری و کاهش هزینه ها
  • شفاف سازی و استاندارد کردن کلیه فرایندها، ضوابط، فرم های اداری
  • ایجاد بانک اطلاعات جامع و کامل از شاغلین، ناوگان و شرکت های حمل بار
  • برون سپاری و کاهش تصدی گری سازمان

انتظارات و محدوده طرح

یکی از وظایف و ماموریت های اصلی سازمان مدیریت حمل و نقل بار، ساماندهی و مدیریت و نظارت بر شرکتها، وسایل و شاغلین بخش حمل بار در شهر می باشد. بر همین اساس و حسب دستور العمل اجرائی مصوب شورای اسلامی شهر مشهد سازمان موظف است جهت کلیه شاغلین و ناوگان و شرکتها پروانه صادر و ضمن نظارت بر عملکرد آنها نسبت به تخلفات احتمالی و شکایات مردمی رسیدگی و اقدام نماید، همچنین اخذ بهاء خدمات بابت صدورمجوزها و پروانه های صادره براساس دستور العمل مربوطه توسط سازمان انجام می گیرد. حوزه عملکردی سازمان کلیه شرکتها و ناوگان حمل و نقل بار سبک و سنگین، خدمات عمرانی، پخش، توزیع، کارخانجات دارای ناوگان حمل بار شهری پیک های موتوری، وانت بارهای سیار، و تلفنی سطح شهر، توزیع مصالح و خاک نخاله، حمل بتن، سیمان، سوخت و غیره می باشد.

سیستم گزارشات

باتوجه به تنوع فعالیت های حوزه حمل بار شهر از لحاظ ناوگان، نوع فعالیت، کالای حمل شده، سیستم گزارش گیری، اتوماسیون حمل بار از گستردگی و تنوع بالایی برخوردار است. این سیستم باید دارای ویژگی های ذیل باشد:

  1. قابلیت گزارش گیری در فرمت ها و نمودارهای مختلف
  2. قابلیت افزایش نامحدود گزارش با توجه به تقاضا و شرایط موجود در حوزه حمل بار
  3. امکان اخذ گزارش از بخش های مختلف سیستم و تجمیع یا ترکیب آنها
  4. ارتباط سیستم گزارشگری با بخش های صدور پروانه، تعرفه، صدور مجوزهای ویژه، بازرسی و نظارت
  5. امکان اخذ گزارش به صورت خاص توسط سازمان ها و ارگان ها ی تعریف شده در بیرون از سازمان و شهرداری
  6. امکان تهیه گزارش های گرافیکی

زیرسیستم های گزارشات

  1. زیر سیستم گزارشات تعداد ناوگان، شاغلین و شرکت ها و پروانه های صادره
  2. زیر سیستم  میزان بار، نوع بار، مبدأ و مقصد بار جابجا شده در شهر
  3. زیر سیستم  میزان پیمایش ناوگان
  4. زیر سیستم  گزارش تشویقات و تخلفات ناوگان، شاغلین و شرکت ها

سیستم بازرسی و نظارت

 نظر به اینکه در نظر است کلیه عملیات بازرسی و نظارت، ثبت تخلفات، ارجاع پرونده به کمسیون، صدور آراءِ و ابلاغ آراءِ به صورت مکانیزه انجام گیرد. لذا طراحی سیستم باید بگونه ای باشد که بازرسین با استفاده از دستگاههای ثبت اطلاعات دستی، سوابق کلیه ناوگان، شاغلین و شرکت ها را به صورت  ONLINEیا OFFLINE را کنترل و نسبت به ثبت تخلفات توسط دستگاه اقدام نماید.

زیر سیستم بازرسی و نظارت

  • ثبت تخلفات
  • ثبت تخلفات راننده (توسط شرکت و سازمان)
  • ثبت تخلفات شرکت (توسط سازمان)
  • صدور اخطاریه
  • صدور اخطاریه از طریق سازمان به شرکت
  • گزارشگیری تخلفات
  • ارجاع پرونده به کمیسیونهای تخلفات
  • ثبت ارجاع پرونده به کمیسیون
  • ثبت نتیجه کمیسیون (پیوست)
  • جرائم و تنبیهات
  • ارجاع پرونده های ثبت تخلفات

سیستم صدور پروانه

در این بخش از سیستم کلیه عملیات صدور پروانه شامل پروانه اشتغال مخصوص رانندگان، پروانه فعالیت مخصوص وسایل حمل بار، پروانه بهره برداری مخصوص شرکت های حمل بار، اخذ استعلامات از مراجع ذی ربط، آموزش و ثبت آن در پرونده شاغلین حمل بار و… صورت می گیرد.

در طراحی سیستم صدور پروانه، نظر به اینکه کلیه عملیات ثبت درخواست، بررسی مدارک، اخذ تعهدات، درخواست تمدید، ابطال، اشتغال، تغییر پروانه های اشتغال و فعالیت از طرف شرکت ها یا کارگزار انجام می گیرد، لذا طراحی سیستم با توجه به این ویژگی ها باید لحاظ شود.

زیر سیستم های صدور پروانه

  • صدور پروانه بهره برداری ( به صورت گواهینامه)
  • درخواست صدور پروانه (از طریق وب سایت )
  • استعلامات از مراجع ذی ربط (حضوری)
  • در زیر سیستم استعلامات، این امکان باید فراهم گردد تا درصورت توافقات با نهادها و ارگانهای ذی ربط
    (نیروی انتظامی ، اداره اماکن، بهداشت و …) کلیه استعلامات از طریق اتوماسیون انجام گیرد.
  • آموزش (معرفی به آموزشگاه های برای گذراندن دوره ها)
  • موافقت نامه اصولی(جهت ثبت شرکت با موضوعات حمل ونقل بار درون شهری)
  • تعهد نامه جهت ثبت در سامانه (به صورت پیوست)
  • صادر شدن پروانه بهره برداری
  • صدور پروانه اشتغال ( به صورت کارت هوشمند)
  • تقاضای ثبت نام (از شرکت)
  • استعلامات از مراجع ذی ربط (حضوری)
  • آموزش (پیوست)
  • دعوت به تکمیل تعهد نامه ( از طرف شرکت– پیوست)
  • تعهد نامه (پیوست)
  • صادر شدن پروانه اشتغال(موقت)
  • صدور پروانه فعالیت حقوقی ( به صورت کارت هوشمند)
  • تقاضای پروانه فعالیت وسیله نقلیه باربر (پیوست مدارک)
  • بازرسی فنی (توسط سازمان)(چک لیست)
  • تعهد نامه اخذ پروانه فعالیت
  • صدور پروانه فعالیت و کد
  • صدور پروانه فعالیت حقیقی ( به صورت کارت هوشمند)
  • تقاضای پروانه فعالیت وسیله نقلیه باربر و بازرسی فنی (پیوست مدارک)
  • تعهد نامه اخذ پروانه فعالیت
  • تقاضای تشکیل پرونده
  • صدور پروانه فعالیت و کد

سیستم صدور مجوزهای ویژه

نظر به تمرکز کلیه فعالیت های حمل و نقل بار شهری در سازمان مدیریت حمل و نقل بار و برنامه ریزی جهت صدور کلیه مجوزهای خاص وسایل حمل و نقل بار از طریق سازمان و به صورت متمرکز و به منظور مکانیزه کردن صدور کلیه مجوزها و حذف تردد و مراجعه حضوری متقاضیان جهت اخذ مجوزهای خاص سیستم صدور مجوزها در اتوماسیون جامع حمل بار پیش بینی گردیده است.

در سیستم مذکور شرکت و بعضاً راننده از طریق دفتر شرکت یا کیوسک های مخصوص، با ذکر مشخصات خودرو و نوع کالا و زمان تردد در شهر فرم درخواست را به سازمان ارسال می نماید. سازمان پس از بررسی و هماهنگی با نهادهای ذی ربط نسبت به صدور مجوز اقدام می نماید.

نمونه از مجوزها

  • مجوزهای تردد ناحیه ای
  • مجوزهای قابل صدور برای تخلیه و بارگیری
  • مجوزهای قابل صدور در ارتباط با نوع ناوگان
  • مجوزهای قابل صدور برای مواقع یا مکان های خاص
  • مجوز حمل محموله های خطرناک
  • مجوز حمل محموله های ویژه ترافیکی

سیستم تعرفه ها

سیستم تعرفه ها در مرحله اول شامل دو بخش مهم تعرفه های صدور پروانه و صدور مجوزهای ویژه می باشد، لکن در مراحل بعد سیستم تعرفه ها باید قابل توسعه به بخش بارنامه، اجاره و … باشد.

زیر سیستم های تعرفه ها

  • تعرفه صدور پروانه اشتغال
  • صدور پروانه فعالیت
  • تعرفه صدور پروانه بهره برداری
  • صدور مجوزهای ویژه
  • تعرفه و آبانمان شرکتهای بی سیم
  • اخذ جرائم و خسارت
بالا